Prawo o broni od A do Z

Amunicja

Także: naboje. Ustawa rozumie przez amunicję naboje przeznaczone do strzelania z broni palnej (art. 4 ust. 2 i 3 uoBiA). Amunicję nabywa się na podstawie legitymacji posiadacza broni albo świadectwa broni i wyłącznie do broni w nich określonej (art. 14). Za istotne części amunicji uznaje się między innymi spłonki i proch strzelniczy, które traktuje się jak amunicję (art. 5 ust. 1 i 3). Ustawa nie określa górnej ilości posiadanej amunicji, wymienia natomiast rodzaje zakazane (art. 10 ust. 6); ocena konkretnego przypadku należy do właściwego organu Policji.

Więcej →

Broń pneumatyczna

Także: wiatrówka. Bronią pneumatyczną jest urządzenie miotające pocisk siłą sprężonego gazu, jeżeli energia kinetyczna pocisku opuszczającego lufę przekracza 17 J (art. 8 uoBiA); poniżej tego progu przedmiot nie jest bronią w rozumieniu ustawy. Powyżej 17 J pozwolenie nie jest wymagane, ale broń podlega rejestracji w ciągu 5 dni od nabycia, a dokumentem jest karta rejestracyjna wydawana przez komendanta powiatowego lub miejskiego Policji (art. 9 ust. 4, art. 13 ust. 1). Rejestracja wymaga ukończonych 18 lat, orzeczenia lekarskiego i psychologicznego oraz informacji z Krajowego Rejestru Karnego (art. 13 ust. 7). Posiadanie niezarejestrowanej broni pneumatycznej jest wykroczeniem z art. 51 ust. 1; o rejestracji albo odmowie rozstrzyga właściwy organ Policji.

Broń pozbawiona cech użytkowych

Broń palna pozbawiona cech użytkowych nie wymaga pozwolenia (art. 11 pkt 6 uoBiA), podlega jednak rejestracji — art. 13 ust. 1 nie wyłącza jej z tego obowiązku. Rejestracji dokonuje się w ciągu 5 dni od nabycia, dokumentem jest karta rejestracyjna wydawana przez komendanta wojewódzkiego Policji, a rejestrującego obowiązuje granica 18 lat (art. 9 ust. 2, art. 13 ust. 6). Określenia nie należy mylić z dawniejszym zwrotem „broń pozbawiona cech bojowych” ani z repliką. O rejestracji rozstrzyga właściwy organ Policji.

Broń sportowa, myśliwska i kolekcjonerska

Także: broń bojowa, gazowa, alarmowa. Przymiotnik przy słowie „broń” wskazuje cel, w jakim wydano pozwolenie: sportowa, myśliwska, kolekcjonerska, pamiątkowa, szkoleniowa oraz do rekonstrukcji historycznych (art. 10 ust. 2 uoBiA). Rodzaje broni możliwe do nabycia w każdym celu wylicza art. 10 ust. 4 — przy ochronie osobistej jest to broń bojowa, gazowa i alarmowa krótka centralnego zapłonu kal. 6–12 mm, przy celu sportowym broń bocznego zapłonu do kal. 6 mm, centralnego do kal. 12 mm, gładkolufowa oraz czarnoprochowa. Rodzaj i liczbę egzemplarzy określa decyzja, a zbycie jest możliwe wyłącznie między osobami mającymi pozwolenie na ten sam rodzaj broni (art. 12 ust. 1, art. 21). Zakres rodzaju w konkretnej sprawie wynika z decyzji właściwego organu Policji.

Cel pozwolenia

Także: cel A–I w legitymacji. Pozwolenie wydaje się w szczególności w celach: ochrony osobistej, ochrony osób i mienia, łowieckich, sportowych, rekonstrukcji historycznych, kolekcjonerskich, pamiątkowych i szkoleniowych (art. 10 ust. 2 uoBiA); wyliczenie jest otwarte („w szczególności”). Każdy cel to odrębne postępowanie, odrębna decyzja i odrębna opłata skarbowa, a równoległe posiadanie kilku celów jest dopuszczalne. W legitymacji posiadacza broni cel oznacza się literą przy każdej pozycji broni: A, B, C, D, R, E, G, H, I. Który cel i na jakich warunkach zostanie przyznany, rozstrzyga właściwy organ Policji (WPA).

Decyzja administracyjna

Także: decyzja WPA. Pozwolenie na broń ma formę decyzji administracyjnej, w której organ określa cel, rodzaj oraz liczbę egzemplarzy broni (art. 12 ust. 1 uoBiA). Żaden przepis nie podaje maksymalnej liczby sztuk — liczba egzemplarzy wynika wyłącznie z indywidualnej decyzji, a jej zwiększenie wymaga wniosku o rozszerzenie pozwolenia i nowego postępowania. Postępowanie toczy się według k.p.a.; od decyzji przysługuje odwołanie do Komendanta Głównego Policji w terminie 14 dni, a następnie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Treść i uzasadnienie decyzji ustala właściwy organ Policji.

Depozyt broni

Depozyt to przechowanie broni i amunicji przez Policję. Jeżeli ustaną okoliczności uprawniające do posiadania, broń i amunicję należy niezwłocznie zbyć, a po 30 dniach bez zbycia złożyć do depozytu (art. 22 uoBiA). Do depozytu za pokwitowaniem trafia także broń odebrana przy bezpośrednim zagrożeniu lub w toku postępowania karnego (art. 19) oraz broń pneumatyczna, której odmówiono rejestracji (art. 13 ust. 8 i 9). O przyjęciu do depozytu i wydaniu z niego rozstrzyga właściwy organ Policji.

Dopuszczenie do posiadania broni

Także: legitymacja osoby dopuszczonej do posiadania broni. Instytucja odrębna od pozwolenia na broń, potwierdzana legitymacją osoby dopuszczonej do posiadania broni (art. 30 ust. 1, 2 i 4 uoBiA). Dokument wydaje komendant wojewódzki Policji — ta sama właściwość co przy świadectwie broni dla podmiotów (art. 9 ust. 8) — i nie ma on daty ważności. Wzór dokumentu określa rozporządzenie MSWiA z 28.06.2023 (Dz.U. 2023 poz. 1316). Przesłanki wydania i cofnięcia ocenia właściwy organ Policji.

Egzamin przed komisją powołaną przez Policję

Także: egzamin ze znajomości przepisów. Ubiegający się o pozwolenie zdaje przed komisją powołaną przez Policję egzamin ze znajomości przepisów oraz praktycznego posługiwania się bronią; komisja liczy co najmniej 3 osoby, w tym co najmniej jedną z kwalifikacjami instruktora strzelectwa (art. 16 uoBiA). Z egzaminu zwolnieni są między innymi członkowie PZŁ w zakresie broni myśliwskiej oraz członkowie PZSS z ważną licencją zawodniczą w zakresie broni sportowej (art. 16 ust. 2). Przy celach kolekcjonerskim, pamiątkowym, ochronie osobistej i rekonstrukcjach historycznych egzamin policyjny jest wymagany. Wysokość opłaty egzaminacyjnej wynika z ustawy i przepisów wykonawczych; o dopuszczeniu do egzaminu i skutkach jego wyniku rozstrzyga właściwy organ Policji.

Europejska Karta Broni Palnej

Także: EKB. Dokument wydawany na wniosek posiadacza broni przez komendanta wojewódzkiego Policji, przeznaczony do podróżowania z bronią po państwach członkowskich (art. 10a uoBiA). Ważność wynosi do 5 lat z możliwością przedłużenia; karta wygasa wraz z cofnięciem pozwolenia i podlega zwrotowi. Nie zastępuje legitymacji posiadacza broni — brak tych dokumentów przy sobie podczas noszenia broni jest wykroczeniem z art. 51 ust. 3. Wydanie, przedłużenie i zwrot karty rozstrzyga właściwy organ Policji.

Karta rejestracyjna broni

Dokument potwierdzający rejestrację broni, na którą pozwolenie nie jest wymagane, ale która podlega obowiązkowi rejestracji (art. 13 ust. 5 uoBiA). Występuje w dwóch odmianach: karta rejestracyjna broni pneumatycznej, wydawana przez komendanta powiatowego lub miejskiego Policji (art. 9 ust. 4), oraz karta rejestracyjna broni palnej pozbawionej cech użytkowych, wydawana przez komendanta wojewódzkiego (art. 9 ust. 2). Karta jest bezterminowa i nie zastępuje ani pozwolenia, ani legitymacji posiadacza broni. O rejestracji rozstrzyga właściwy organ Policji.

Więcej →

Legitymacja posiadacza broni

Także: czerwona książeczka. Dokument, w którym rejestruje się poszczególne egzemplarze broni objętej pozwoleniem; przy każdej pozycji wpisuje się cel oraz numer decyzji (art. 13 ust. 4 uoBiA). Legitymacja uprawnia do nabywania amunicji, i to wyłącznie do broni w niej wpisanej (art. 14). Wzór obowiązujący od 11.08.2023 (rozporządzenie MSWiA z 28.06.2023, Dz.U. 2023 poz. 1316) ma format 125 × 88 mm i 20 pozycji na wpisy broni, a sam dokument nie ma daty ważności. Legitymacja nie jest pozwoleniem — pozwolenie to odrębna decyzja właściwego organu Policji.

Licencja zawodnicza PZSS

Licencja wydawana przez Polski Związek Strzelectwa Sportowego jest jednym z trzech warunków ważnej przyczyny przy celu sportowym, obok członkostwa w stowarzyszeniu strzeleckim i kwalifikacji z art. 10b (art. 10 ust. 3 pkt 3 uoBiA). Obowiązuje na rok kalendarzowy i wygasa 31 grudnia; wnioski na kolejny rok składa się od 1 listopada, a każda dyscyplina — pistolet, karabin, strzelba — ma własną licencję. Przedłużenie wymaga udokumentowanych startów z roku poprzedniego: co najmniej 4 w dyscyplinie i po 2 w każdej kolejnej, przy czym brakujące starty można zastąpić sprawdzianem praktycznym w klubie (§ 7 regulaminu licencyjnego PZSS). Utrata licencji nie oznacza automatycznego cofnięcia pozwolenia — właściwy organ Policji może je cofnąć na podstawie art. 18 ust. 4 uoBiA po ocenie sprawy.

Więcej →

Nabycie i zbycie broni

Także: zbycie zamiast sprzedaży. Ustawa posługuje się pojęciami nabycia i zbycia, a nie sprzedaży — zbyciem jest także darowizna czy przekazanie w innej formie. Zbycie jest dopuszczalne wyłącznie między osobami posiadającymi pozwolenie na ten sam rodzaj broni, a zbywający ma obowiązek niezwłocznie pisemnie zawiadomić organ (art. 21 uoBiA). Nabycie przy użyciu środków porozumiewania się na odległość jest dopuszczalne, ale przed wydaniem broni nabywca musi doręczyć sprzedawcy zaświadczenie z art. 12 ust. 2 (art. 12a). Nabytą broń rejestruje się w ciągu 5 dni (art. 13 ust. 1); ocena konkretnej transakcji należy do właściwego organu Policji.

Więcej →

Orzeczenie lekarskie i psychologiczne

Także: badania lekarskie i psychologiczne. Do wniosku o pozwolenie dołącza się orzeczenie lekarskie i psychologiczne wydane przez lekarza upoważnionego oraz psychologa upoważnionego, nie starsze niż 3 miesiące w chwili złożenia wniosku (art. 15 ust. 3 uoBiA). Obowiązek powtarzania badań co 5 lat dotyczy obecnie wyłącznie pozwoleń do ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia (art. 15 ust. 4) — nie strzelców sportowych, myśliwych ani kolekcjonerów. W razie uzasadnionego podejrzenia Policja może zarządzić badanie w każdym czasie (art. 15 ust. 5), a koszty ponosi wnioskodawca (art. 15 ust. 8). Ocenę przedłożonych orzeczeń przeprowadza właściwy organ Policji.

Patent strzelecki

Także: kwalifikacje sportowe wg art. 10b. Dokument potwierdzający kwalifikacje sportowe, wydawany przez polski związek sportowy po egzaminie i służący ich wykazaniu przy wniosku o pozwolenie do celów sportowych (art. 10b uoBiA). Opłata egzaminacyjna wynosi 400 zł, a związek może uzależnić dopuszczenie do egzaminu najwyżej od miesięcznej przynależności do klubu (art. 10b ust. 2 i 2a). Patent nadaje się osobno dla dyscyplin: pistolet, karabin i strzelba gładkolufowa; co do zasady jest bezterminowy, jednak regulamin PZSS przewiduje jego wygaśnięcie, gdy w określonych terminach nie zostanie złożony wniosek o licencję. Sam patent nie jest pozwoleniem — o pozwoleniu rozstrzyga właściwy organ Policji.

Więcej →

Pozwolenie na broń

Także: decyzja administracyjna. Pozwolenie na broń palną wydaje komendant wojewódzki Policji, a żołnierzom zawodowym komendant oddziału Żandarmerii Wojskowej (art. 9 ust. 1 uoBiA). Wydaje się je osobie, która nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego i przedstawi ważną przyczynę posiadania broni (art. 10 ust. 1). Pozwolenie wydaje się na czas nieokreślony i nie podlega ono okresowemu przedłużaniu (art. 9 ust. 6), może natomiast zostać cofnięte (art. 18). Ocena przesłanek w indywidualnej sprawie należy do właściwego organu Policji.

Więcej →

Przechowywanie broni i amunicji

Także: klasa S1 wg PN-EN 14450. Broń i amunicję przechowuje się i nosi w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych (art. 32 ust. 1 uoBiA). Rozporządzenie MSW z 26.08.2014 (t.j. Dz.U. 2023 poz. 364) wymaga od osób fizycznych urządzenia spełniającego wymagania co najmniej klasy S1 według PN-EN 14450 (§ 5 ust. 1); amunicja może leżeć w tym samym urządzeniu. Powyżej 50 egzemplarzy dochodzi pomieszczenie z zabezpieczeniami z § 4 ust. 1 pkt 1–4, a broń kolekcjonerska i pamiątkowa może stać w gablotach spełniających warunki § 6. Urządzenie musi mieć deklarację zgodności albo certyfikat jednostki akredytowanej przez PCA (§ 7); ocena sposobu przechowywania należy do właściwego organu Policji.

Więcej →

Rejestracja broni

Także: zgłoszenie w ciągu 5 dni. Nabywca ma obowiązek zarejestrować broń w ciągu 5 dni od dnia nabycia (art. 13 ust. 1 uoBiA). Obowiązek obejmuje również broń pneumatyczną powyżej 17 J oraz broń pozbawioną cech użytkowych; wyłączona jest między innymi broń rozdzielnego ładowania wytworzona przed 1885 r. wraz z replikami oraz broń alarmowa do kal. 6 mm. Dowodem rejestracji jest wpis do legitymacji posiadacza broni albo świadectwa broni, a przy broni niewymagającej pozwolenia — karta rejestracyjna (art. 13 ust. 4 i 5). Naruszenie obowiązku rejestracji jest wykroczeniem z art. 51 i może prowadzić do cofnięcia pozwolenia (art. 18 ust. 5); rozstrzyga właściwy organ Policji.

Więcej →

Ważna przyczyna posiadania broni

Przesłanka wydania pozwolenia obok braku zagrożenia dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego (art. 10 ust. 1 uoBiA). Katalog przyczyn zawiera art. 10 ust. 3 — na przykład udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim, uprawnienia do wykonywania polowania albo przy celu sportowym członkostwo w stowarzyszeniu strzeleckim wraz z kwalifikacjami z art. 10b i licencją właściwego polskiego związku sportowego. Jeżeli okoliczności faktyczne stanowiące podstawę wydania ustaną, organ może cofnąć pozwolenie (art. 18 ust. 4) — jest to rozstrzygnięcie uznaniowe, wymagające uzasadnienia i podlegające kontroli sądowoadministracyjnej. Czy przedstawiona przyczyna wystarcza, ocenia właściwy organ Policji.

Więcej →

Wydział Postępowań Administracyjnych (WPA)

Także: WPA KWP / KSP. Komórka komendy wojewódzkiej Policji prowadząca sprawy pozwoleń na broń; decyzję wydaje komendant wojewódzki Policji (art. 9 ust. 1 uoBiA). W Polsce nie ma gminnego organu do spraw broni — właściwa jest Policja, a wobec żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa. Właściwość miejscową wyznacza miejsce stałego pobytu; dla Warszawy i województwa mazowieckiego działa Komenda Stołeczna Policji. Postępowanie toczy się według k.p.a., a rozstrzygnięcie należy do właściwego organu Policji.

Zaświadczenie uprawniające do nabycia broni

Także: promesa. Zaświadczenie wydawane na wniosek posiadacza pozwolenia, wskazujące rodzaj i liczbę egzemplarzy broni odpowiadające decyzji (art. 12 ust. 2 uoBiA). W języku potocznym nazywane promesą; służy nabyciu broni, także przy zakupie na odległość (art. 12a). Ustawa nie przewiduje terminu ważności, a obowiązujący od 11.08.2023 wzór (Dz.U. 2023 poz. 1316) nie zawiera pola daty ważności — rozpowszechniona informacja o 3 miesiącach pochodzi ze starszej praktyki. Zaświadczenie wydaje właściwy organ Policji na podstawie posiadanego pozwolenia.

Więcej →