Słownik: prawo o broni od A do Z

Amunicja

Także: naboje. W rozumieniu ustawy amunicją są naboje przeznaczone do strzelania z broni palnej (art. 4 ust. 2 i 3 uoBiA). Gotowe lub obrobione istotne części amunicji — m.in. spłonki i proch strzelniczy jako materiał miotający — uważa się za amunicję (art. 5 ust. 1 i 3 uoBiA). Amunicję nabywa się na podstawie legitymacji posiadacza broni lub świadectwa broni, wyłącznie do broni w nich określonej (art. 14 uoBiA); zaświadczenie uprawniające do nabycia broni obejmuje także amunicję do tej broni (art. 12 ust. 2 uoBiA). Dla amunicji posiadanej na podstawie pozwolenia na broń ani ustawa, ani rozporządzenie o przechowywaniu nie podają granicy ilościowej. Ustawa zakazuje natomiast posiadania amunicji szczególnie niebezpiecznej, m.in. z pociskami pełnopłaszczowymi z rdzeniem twardszym niż stop ołowiu oraz amunicji wytworzonej niefabrycznie — z wyłączeniem wytwarzanej na własny użytek przez osoby posiadające pozwolenie na broń myśliwską, sportową lub kolekcjonerską (art. 10 ust. 6 uoBiA). Ocena konkretnego przypadku należy do właściwego organu Policji.

Więcej →

Broń pneumatyczna

Także: wiatrówka. Bronią pneumatyczną jest niebezpieczne dla życia lub zdrowia urządzenie, które działaniem sprężonego gazu może wystrzelić pocisk z lufy lub elementu ją zastępującego, jeżeli energia kinetyczna pocisku opuszczającego lufę przekracza 17 J (art. 8 uoBiA); przy energii do 17 J przedmiot nie jest bronią w rozumieniu ustawy. Broń pneumatyczna nie wymaga pozwolenia (art. 11 pkt 9 uoBiA), ale podlega rejestracji w ciągu 5 dni od nabycia (art. 13 ust. 1 uoBiA); posiada się ją na podstawie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej wydawanej przez komendanta powiatowego (miejskiego) Policji (art. 9 ust. 4 uoBiA). Zarejestrować ją może tylko osoba, która ukończyła 18 lat i przedstawi orzeczenia lekarskie i psychologiczne oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego, że nie była prawomocnie skazana za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (art. 13 ust. 7 uoBiA). Kto posiada broń pneumatyczną bez wymaganej rejestracji, podlega karze aresztu albo grzywny; można przy tym orzec przepadek broni (art. 51 ust. 1 i 4 uoBiA). O rejestracji albo odmowie rozstrzyga właściwy organ Policji.

Broń pozbawiona cech użytkowych

Broń palna pozbawiona cech użytkowych nie wymaga pozwolenia (art. 11 pkt 6 uoBiA), podlega jednak rejestracji w ciągu 5 dni od nabycia — art. 13 ust. 1 uoBiA nie wyłącza jej z tego obowiązku. Rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu nabycia i potwierdzenia pozbawienia broni cech użytkowych (art. 13 ust. 2 uoBiA); nie rejestruje się jej na rzecz osoby, która nie ukończyła 18 lat (art. 13 ust. 6 uoBiA). Dokumentem jest karta rejestracyjna broni pozbawionej cech użytkowych, wydawana przez komendanta wojewódzkiego Policji (art. 9 ust. 2 uoBiA). Ustawa posługuje się wyłącznie określeniem „pozbawiona cech użytkowych”; potoczne „pozbawiona cech bojowych” nie jest jej terminem. Nie jest to też replika — repliki dawnej broni rozdzielnego ładowania ustawa ujmuje osobno (art. 11 pkt 10 uoBiA). O rejestracji rozstrzyga właściwy organ Policji.

Broń sportowa, myśliwska i kolekcjonerska

Także: broń bojowa, gazowa, alarmowa. Ustawa używa tych przymiotników w dwóch znaczeniach. Art. 4 ust. 1 pkt 1 uoBiA wymienia rodzaje broni palnej: bojową, myśliwską, sportową, gazową, alarmową i sygnałową. W innych przepisach „broń myśliwska, sportowa, kolekcjonerska” oznacza broń posiadaną na podstawie pozwolenia wydanego w danym celu (art. 10 ust. 2 i ust. 6 pkt 4, art. 16 ust. 2 uoBiA). Jakie rodzaje broni obejmuje pozwolenie w danym celu, wylicza art. 10 ust. 4 uoBiA — przy celach ochrony osobistej są to pistolety i rewolwery centralnego zapłonu (bojowe, gazowe, alarmowe) o kalibrze od 6 do 12 mm, przy celach sportowych broń z lufą gwintowaną bocznego zapłonu do 6 mm i centralnego zapłonu do 12 mm, broń gładkolufowa oraz broń do strzelania wyłącznie prochem czarnym. Na broń szczególnie niebezpieczną, m.in. samoczynną broń palną zdolną do rażenia celów na odległość, pozwolenia się nie wydaje (art. 10 ust. 5 uoBiA). Rodzaj i liczbę egzemplarzy określa decyzja (art. 12 ust. 1 uoBiA), a zbywanie broni ustawa dopuszcza pomiędzy osobami posiadającymi pozwolenie na ten sam rodzaj broni (art. 21 ust. 1 uoBiA). Zakres pozwolenia w konkretnej sprawie wynika z decyzji właściwego organu Policji.

Cel pozwolenia

Także: cel A–I w legitymacji. Pozwolenie na broń wydaje się w szczególności w celach: ochrony osobistej, ochrony osób i mienia, łowieckich, sportowych, rekonstrukcji historycznych, kolekcjonerskich, pamiątkowych i szkoleniowych (art. 10 ust. 2 uoBiA); wyliczenie jest otwarte („w szczególności”). Dla każdego celu ustawa określa ważną przyczynę (art. 10 ust. 3 uoBiA) i rodzaje broni (art. 10 ust. 4 uoBiA), a decyzja wskazuje cel oraz rodzaj i liczbę egzemplarzy broni (art. 12 ust. 1 uoBiA); pozwolenia w kilku celach mogą istnieć obok siebie. Broni posiadanej w celach kolekcjonerskich lub pamiątkowych nie wolno nosić bez zgody właściwego organu Policji (art. 10 ust. 8 uoBiA). W legitymacji posiadacza broni cel oznacza się przy każdej pozycji literą: A — ochrona osobista, B — ochrona osób i mienia, C — łowiecki, D — sportowy, R — rekonstrukcje historyczne, E — kolekcjonerski, G — pamiątkowy, H — szkoleniowy, I — inny (zał. nr 1 do rozporządzenia MSWiA z 28.06.2023, Dz.U. 2023 poz. 1316). Który cel i na jakich warunkach zostanie przyznany, rozstrzyga właściwy organ Policji.

Decyzja administracyjna

Także: decyzja WPA. Pozwolenie na broń wydaje się w drodze decyzji administracyjnej, w której określa się cel, w jakim zostało wydane, oraz rodzaj i liczbę egzemplarzy broni (art. 12 ust. 1 uoBiA). Ustawa nie podaje górnej granicy liczby egzemplarzy — liczbę określa indywidualna decyzja. Zwiększenie tej liczby wymaga wniosku do organu; w praktyce nazywa się go wnioskiem o „rozszerzenie pozwolenia”. Czy organ zmienia dotychczasową decyzję, czy wydaje nową, ustawa nie rozstrzyga. Postępowanie toczy się według Kodeksu postępowania administracyjnego: od decyzji komendanta wojewódzkiego Policji przysługuje odwołanie do Komendanta Głównego Policji w terminie 14 dni od doręczenia, a od decyzji ostatecznej — skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Treść i uzasadnienie decyzji ustala właściwy organ Policji.

Depozyt broni

Depozyt to przechowanie broni i amunicji przez właściwy organ Policji (wobec żołnierzy zawodowych — Żandarmerię Wojskową). Osoba, która utraciła uprawnienie do posiadania broni, np. wskutek cofnięcia pozwolenia, jest obowiązana niezwłocznie zbyć broń i amunicję albo pozbawić broń palną cech użytkowych; jeżeli nie zbędzie broni w terminie 30 dni, musi złożyć ją wraz z amunicją do depozytu, co nie wyklucza późniejszego zbycia (art. 22 uoBiA). Niedopełnienie obowiązku zdania broni do depozytu jest wykroczeniem (art. 51 ust. 2 pkt 1 uoBiA). Policja może też za pokwitowaniem odebrać broń, amunicję i dokumenty i przekazać je do depozytu — gdy ujawni okoliczności uzasadniające cofnięcie pozwolenia, a zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu, albo na czas postępowania karnego o przestępstwo z art. 15 ust. 1 pkt 6 uoBiA, najdłużej na 3 lata (art. 19 uoBiA). Broń pneumatyczną lub pozbawioną cech użytkowych, której odmówiono rejestracji, Policja może przyjąć do depozytu na koszt zgłaszającego (art. 13 ust. 8 i 9 uoBiA). O przyjęciu do depozytu i wydaniu z niego rozstrzyga właściwy organ Policji.

Dopuszczenie do posiadania broni

Także: legitymacja osoby dopuszczonej do posiadania broni. Dopuszczenie do posiadania broni uprawnia osobę fizyczną do posługiwania się bronią podmiotu posiadającego świadectwo broni — np. firmy ochrony, strzelnicy czy organizacji sportowej — przy wykonywaniu jego zadań (art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 uoBiA); nie jest pozwoleniem na własną broń. Wymaga spełnienia warunków z art. 15 ust. 1–5 i zdania egzaminu z art. 16 ust. 1 i 2 oraz zatrudnienia przez ten podmiot; zatrudnienia nie wymaga się m.in. od zawodników, trenerów i sędziów z licencją polskiego związku sportowego przy zawodach strzeleckich (art. 30 ust. 1 i 1a uoBiA). Dopuszczenie następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 30 ust. 2 uoBiA), a potwierdza je legitymacja osoby dopuszczonej do posiadania broni (art. 30 ust. 4 uoBiA), którą wydaje komendant wojewódzki Policji (art. 9 ust. 8 uoBiA). Wzór legitymacji nie przewiduje daty ważności (zał. nr 3 do rozporządzenia MSWiA z 28.06.2023, Dz.U. 2023 poz. 1316). Przesłanki wydania i cofnięcia ocenia właściwy organ Policji.

Egzamin przed komisją powołaną przez Policję

Także: egzamin ze znajomości przepisów. Ubiegający się o pozwolenie na broń zdaje egzamin przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji — ze znajomości przepisów o posiadaniu i używaniu danej broni oraz z umiejętności posługiwania się nią (art. 16 ust. 1 uoBiA). Komisja liczy co najmniej trzech członków, w tym co najmniej jednego z uprawnieniami instruktora strzelań policyjnych lub instruktora wyszkolenia strzeleckiego, a opłata za egzamin nie może przekraczać 20% minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 16 ust. 3 uoBiA). Od egzaminu zwolnieni są m.in. funkcjonariusze wymienionych w ustawie służb i żołnierze zawodowi, a także członkowie PZŁ w zakresie broni myśliwskiej i członkowie PZSS z licencją uprawniającą do uprawiania strzelectwa sportowego w zakresie broni sportowej — jedni i drudzy tylko wtedy, gdy zdali taki egzamin na podstawie odrębnych przepisów (art. 16 ust. 2 uoBiA). Pozostali wnioskodawcy — także w celach kolekcjonerskich, pamiątkowych, ochrony osobistej czy rekonstrukcji historycznych — zdają egzamin przed komisją powołaną przez Policję. O dopuszczeniu do egzaminu i skutkach jego wyniku rozstrzyga właściwy organ Policji.

Erbwaffe i Blockiersystem (Niemcy)

W Niemczech: broń wymagająca pozwolenia, pochodząca ze spadku. Kto obejmuje ją w posiadanie po śmierci posiadacza, zgłasza to bezzwłocznie organowi ds. broni (Waffenbehörde) (§ 37c Abs. 1 Nr. 1 WaffG). Spadkobierca składa wniosek o Waffenbesitzkarte w ciągu miesiąca od przyjęcia spadku albo od upływu terminu na jego odrzucenie (§ 20 Abs. 1 WaffG). Pozwolenie wydaje się bez wykazania znajomości przepisów (Sachkunde) i potrzeby (Bedürfnis), jeśli zmarły posiadał broń zgodnie z prawem, a spadkobierca jest rzetelny (zuverlässig) i osobiście odpowiedni (§ 20 Abs. 2 WaffG). Jeśli spadkobierca nie może powołać się na własną potrzebę, broń trzeba zabezpieczyć systemem blokującym (Blockiersystem) zgodnym ze stanem techniki, który montują i demontują tylko przeszkoleni producenci lub sprzedawcy. Amunicję wymagającą pozwolenia trzeba w odpowiednim terminie unieszkodliwić albo przekazać osobie uprawnionej (§ 20 Abs. 3 i 5 WaffG). System blokujący nie jest wymagany, jeśli spadkobierca już legalnie posiada broń wymagającą pozwolenia na podstawie własnej potrzeby (§ 20 Abs. 3 S. 3 WaffG); dalsze wyjątki organ dopuszcza tylko na wniosek (§ 20 Abs. 6 WaffG).

Europejska Karta Broni Palnej

Także: EKB. Europejską kartę broni palnej wydaje właściwy organ Policji na wniosek osoby posiadającej broń palną zgodnie z prawem polskim; wydaje się ją też osobom dopuszczonym do posiadania broni, wskazanym przez niektóre podmioty ze świadectwem broni (art. 10a ust. 1 uoBiA). Służy przemieszczaniu się z bronią palną w Unii Europejskiej: wpisuje się do niej broń i cel pozwolenia, państwa, w których posiadanie takiej broni jest zakazane albo wymaga pozwolenia, oraz wpisy innych państw, w szczególności pozwolenia na wwóz (art. 10a ust. 5 uoBiA) — sama karta takich zgód nie zastępuje. Wydaje się ją na okres do 5 lat z możliwością przedłużenia; traci ważność i podlega zwrotowi w razie cofnięcia pozwolenia na broń lub dopuszczenia do posiadania broni (art. 10a ust. 2–4 uoBiA). Karta nie jest pozwoleniem na broń. Kto posiada broń, nie mając przy sobie legitymacji posiadacza broni lub Europejskiej karty broni palnej albo innego dokumentu upoważniającego do posiadania broni, podlega karze grzywny (art. 51 ust. 3 uoBiA). Wydanie, przedłużenie i zwrot karty rozstrzyga właściwy organ Policji.

Więcej →

F im Fünfeck (Niemcy)

Niemieckie oznaczenie „F w pięciokącie” na broni pneumatycznej, sprężynowej i CO₂, której pociski mają energię najwyżej 7,5 J. W Niemczech od ukończenia 18 lat nabycie i posiadanie takiej broni nie wymaga pozwolenia (WaffG Anlage 2 Abschnitt 2 Unterabschnitt 2 Nr. 1.1, § 2 Abs. 1). Dla broni wielostrzałowej, z której strzela się pociskami dłuższymi niż 30 mm, przepis stawia dodatkowe warunki, których brzmienie nie jest jednoznaczne; w razie wątpliwości organ klasyfikuje broń wiążąco na wniosek (§ 2 Abs. 5 WaffG). Noszenie wymaga mimo to Waffenschein (§ 10 Abs. 4 WaffG). Strzelać wolno na strzelnicy albo na zamkniętej posesji (befriedetes Besitztum) za zgodą uprawnionego do dysponowania nią, jeśli pociski nie mogą jej opuścić (§ 12 Abs. 4 S. 2 Nr. 1 lit. a WaffG); gdzie indziej potrzebne jest zezwolenie na strzelanie (Schießerlaubnis). To oznaczenie niemieckie — o polskim prawie nic nie mówi.

Karta rejestracyjna broni

Dokument, w którym potwierdza się zarejestrowanie broni palnej pozbawionej cech użytkowych oraz broni pneumatycznej (art. 13 ust. 5 uoBiA) — broni, która nie wymaga pozwolenia, ale podlega rejestracji. Ustawa przewiduje dwie karty: kartę rejestracyjną broni pneumatycznej, wydawaną przez komendanta powiatowego (miejskiego) Policji (art. 9 ust. 4 uoBiA), oraz kartę rejestracyjną broni pozbawionej cech użytkowych, wydawaną przez komendanta wojewódzkiego Policji (art. 9 ust. 2 uoBiA); wzór obu jest wspólny (zał. nr 5 do rozporządzenia MSWiA z 28.06.2023, Dz.U. 2023 poz. 1316). Karta jest wydawana na czas nieokreślony (art. 9 ust. 6 uoBiA), ale kartę broni pneumatycznej organ unieważnia albo może unieważnić w przypadkach z art. 18 ust. 3 i 7 uoBiA. Karta nie zastępuje ani pozwolenia, ani legitymacji posiadacza broni. O rejestracji rozstrzyga właściwy organ Policji.

Więcej →

KK (Kleinkaliber, Niemcy)

Niemiecki skrót strzelecki na broń na nabój bocznego zapłonu .22 lfB (.22 LR). Ustawa o broni (WaffG) nie używa tego skrótu, ale wiąże szczególne reguły właśnie z tą bronią, gdy energia wylotowa wynosi najwyżej 200 J. Strzelec sportowy może uzyskać pozwolenie w wieku 18, a nie 21 lat, o ile jego regulamin sportowy (Sportordnung) dopuszcza taką broń (§ 14 Abs. 1 S. 2 WaffG). Osoby poniżej 25 lat nie potrzebują orzeczenia o zdolności psychicznej (Eignungszeugnis) (§ 6 Abs. 3 S. 2 WaffG). Młodzież od 14 lat może z takiej broni strzelać na strzelnicy — pod opieką osoby nadzorującej i za zgodą osób sprawujących władzę rodzicielską (§ 27 Abs. 3 S. 1 Nr. 2 WaffG). Tłumik dopuszcza § 13 Abs. 9 WaffG tylko dla myśliwych i tylko na myśliwskiej broni długiej centralnego zapłonu, a więc nie na KK.

Kurzwaffe i Langwaffe (Niemcy)

Niemiecka ustawa o broni (WaffG) wyznacza granicę dwiema miarami. Bronią długą (Langwaffe) jest broń palna, której lufa z zamkiem w położeniu zamkniętym mają łącznie ponad 30 cm, a najkrótsza długość całkowita, przy której broń nadal nadaje się do użytku zgodnego z przeznaczeniem, przekracza 60 cm; każda inna jest bronią krótką (Kurzwaffe) (Anlage 1 Abschnitt 1 Unterabschnitt 1 Nr. 2.5 WaffG). Mierzy się najkrótszą długość, przy której broń jest jeszcze użyteczna zgodnie z przeznaczeniem — ze złożoną lub wsuniętą kolbą, jeśli da się z niej w takim położeniu strzelać. Od tego zależą niemieckie limity (Kontingente), dowód strzelań dla danego rodzaju broni (§ 14 Abs. 4 S. 2 WaffG) i liczba sztuk w szafie na broń (§ 13 Abs. 2 AWaffV, rozporządzenie wykonawcze do WaffG).

Legitymacja posiadacza broni

Także: czerwona książeczka. Dokument, w którym potwierdza się zarejestrowanie broni wymagającej pozwolenia (art. 13 ust. 4 uoBiA); uprawnia do nabywania amunicji, wyłącznie do broni w nim określonej (art. 14 uoBiA). Wzór obowiązujący od 11.08.2023 ma format 125 × 88 mm i 20 pozycji na broń; przy każdej wpisuje się m.in. kaliber, cel posiadania (literą A–I), numer decyzji o pozwoleniu i datę rejestracji, a sam dokument nie ma daty ważności (zał. nr 1 do rozporządzenia MSWiA z 28.06.2023, Dz.U. 2023 poz. 1316). Ograniczenie lub wykluczenie możliwości noszenia broni, które organ może określić w pozwoleniu, potwierdza się w legitymacji (art. 10 ust. 7 uoBiA). Legitymacja nie jest pozwoleniem — pozwolenie to odrębna decyzja właściwego organu Policji.

lfB (Niemcy)

Niemieckie skrótowe oznaczenie naboju bocznego zapłonu .22 long rifle, zwykle zapisywane jako 5,6 mm lfB. Ustawa o broni (WaffG) podaje obie nazwy obok siebie: „5,6 mm lfB (.22 l.r.)” (§ 14 Abs. 1 S. 2 i § 27 Abs. 3 WaffG). Z tym kalibrem wiążą się niemieckie reguły szczególne dla broni małokalibrowej (KK).

Licencja zawodnicza PZSS

Licencja właściwego polskiego związku sportowego — w strzelectwie PZSS — jest jednym z trzech elementów ważnej przyczyny przy pozwoleniu na broń do celów sportowych, obok udokumentowanego członkostwa w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim i kwalifikacji sportowych z art. 10b (art. 10 ust. 3 pkt 3 uoBiA). Dalsze zasady ustala związek, nie ustawa: licencja zawodnicza obowiązuje na rok kalendarzowy (§ 4 regulaminu licencyjnego PZSS), a jej przedłużenie wymaga startów z roku poprzedniego — co najmniej 4 w dyscyplinie i po 2 w każdej kolejnej (pistolet, karabin, strzelba). Liczą się tylko zawody wpisane do kalendarza PZSS lub WZSS albo rozgrywane w obecności obserwatora; brakujące starty można uzupełnić sprawdzianem praktycznym w klubie (§ 7 ust. 4 i 8 regulaminu licencyjnego PZSS). Wnioski na kolejny rok PZSS przyjmuje od 1 listopada. Utrata licencji nie powoduje automatycznego cofnięcia pozwolenia, ale właściwy organ Policji może je cofnąć, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę jego wydania (art. 18 ust. 4 uoBiA).

Więcej →

Nabycie i zbycie broni

Także: zbycie zamiast sprzedaży. Ustawa posługuje się pojęciami nabycia i zbycia, a nie sprzedaży — zbyciem jest każde przeniesienie broni na inną osobę, także darowizna. Zbywanie broni i amunicji ustawa dopuszcza pomiędzy osobami posiadającymi pozwolenie na ten sam rodzaj broni, a zbywający jest obowiązany niezwłocznie powiadomić o tym pisemnie właściwy organ Policji (art. 21 uoBiA); niedopełnienie tego obowiązku jest wykroczeniem (art. 51 ust. 2 pkt 2 uoBiA). Broń wymagającą pozwolenia można nabyć także przy użyciu środków porozumiewania się na odległość, ale nabywca mający miejsce stałego pobytu w Polsce musi przed wydaniem broni dostarczyć zbywcy zaświadczenie z art. 12 ust. 2 uoBiA (art. 12a ust. 2 uoBiA). Nabytą broń rejestruje się w ciągu 5 dni (art. 13 ust. 1 uoBiA). Ocena konkretnej transakcji należy do właściwego organu Policji.

Więcej →

NWR-ID (Niemcy)

Także: numer porządkowy. Numery nadawane przez niemiecki Krajowy Rejestr Broni (Nationales Waffenregister) — dla osoby, decyzji z zakresu prawa o broni, broni i istotnej części (wesentliches Teil) (§ 7 Abs. 1 WaffRG, ustawa o rejestrze broni). Organ ds. broni (Waffenbehörde) może je wpisywać do dokumentów pozwolenia i potwierdzeń zgłoszeń (Anzeigebescheinigung) (§ 7 Abs. 4 WaffRG), a niektóre formularze zgłoszeniowe o nie pytają. Na formularzach zwykle występują jako P-ID, E-ID, W-ID i T-ID.

Orzeczenie lekarskie i psychologiczne

Także: badania lekarskie i psychologiczne. Ubiegający się o pozwolenie na broń przedstawia orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez lekarza upoważnionego i psychologa upoważnionego nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku; to samo dotyczy zgłoszenia do rejestru broni pneumatycznej (art. 15 ust. 3 uoBiA). Obowiązek przedstawiania nowych orzeczeń co 5 lat dotyczy obecnie wyłącznie pozwoleń do ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia (art. 15 ust. 4 uoBiA) — nie strzelców sportowych, myśliwych ani kolekcjonerów. Niezależnie od celu organ może zobowiązać posiadacza pozwolenia lub zarejestrowanej broni pneumatycznej do niezwłocznego poddania się badaniom, jeżeli ujawnione okoliczności dostatecznie uzasadniają podejrzenie zaburzeń psychicznych lub znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego albo uzależnienia od alkoholu lub substancji psychoaktywnych (art. 15 ust. 5 uoBiA). Koszty orzeczeń ponosi osoba badana (art. 15 ust. 8 uoBiA), a naruszenie obowiązku badań może prowadzić do cofnięcia pozwolenia (art. 18 ust. 5 pkt 2 uoBiA). Ocenę przedłożonych orzeczeń przeprowadza właściwy organ Policji.

Patent strzelecki

Także: kwalifikacje sportowe wg art. 10b. Dokument potwierdzający kwalifikacje, których wymaga uprawianie sportów o charakterze strzeleckim i które są niezbędne przy ubieganiu się o pozwolenie na broń do celów sportowych (art. 10b ust. 1 i 3 uoBiA). Wydaje go po egzaminie polski związek sportowy, w strzelectwie PZSS; opłata za egzamin wynosi 400 zł, a dopuszczenia do egzaminu nie wolno uzależniać od członkostwa trwającego dłużej niż miesiąc w klubie posiadającym licencję tego związku (art. 10b ust. 2 i 2a uoBiA). Dalsze zasady ustala związek: według regulaminu patentowego PZSS patent nadaje się osobno dla dyscyplin pistolet, karabin i strzelba gładkolufowa i co do zasady bezterminowo, ale regulamin przewiduje jego wygaśnięcie, jeżeli w terminach liczonych od 1 stycznia 2026 r. nie zostanie złożony wniosek o licencję zawodniczą (§ 6a regulaminu patentowego PZSS). Sporne jest, czy te postanowienia wiążą: Minister Sportu i Turystyki uchylił uchwałę wprowadzającą regulamin decyzją nr 11/DP/2025 z 22.05.2025 r., a PZSS stosuje go nadal; rozstrzygnięcia sądu w tej sprawie nie odnaleziono. Sam patent nie jest pozwoleniem — o pozwoleniu rozstrzyga właściwy organ Policji.

Więcej →

Pozwolenie na broń

Także: decyzja administracyjna. Pozwolenie na broń palną wydaje komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce stałego pobytu, a żołnierzom zawodowym — komendant oddziału Żandarmerii Wojskowej (art. 9 ust. 1 uoBiA). Wydaje się je osobie, która nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego i przedstawi ważną przyczynę posiadania broni (art. 10 ust. 1 uoBiA). Nie wydaje się go m.in. osobom, które nie ukończyły 21 lat (wyjątkowo od 18 lat na broń sportową lub łowiecką, na wniosek m.in. organizacji sportowej lub PZŁ), osobom bez miejsca stałego pobytu w Polsce ani prawomocnie skazanym za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (art. 15 ust. 1 i 2 uoBiA); wnioskodawca przedstawia orzeczenia lekarskie i psychologiczne (art. 15 ust. 3 uoBiA) i zdaje egzamin (art. 16 uoBiA). Pozwolenie wydaje się na czas nieokreślony (art. 9 ust. 6 uoBiA), ale przy celach ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia trzeba co 5 lat przedstawiać nowe orzeczenia (art. 15 ust. 4 uoBiA). Może ono zostać cofnięte (art. 18 uoBiA). Ocena przesłanek w indywidualnej sprawie należy do właściwego organu Policji.

Więcej →

Przechowywanie broni i amunicji

Także: klasa S1 wg PN-EN 14450. Broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych (art. 32 ust. 1 uoBiA). Osoby posiadające broń na podstawie pozwolenia przechowują broń i amunicję w urządzeniach spełniających wymagania co najmniej klasy S1 według normy PN-EN 14450 (§ 5 ust. 1 rozp. MSW z 26.08.2014, t.j. Dz.U. 2023 poz. 364); amunicję można przechowywać w tym samym urządzeniu. Broń w liczbie powyżej 50 egzemplarzy przechowuje się w pomieszczeniu wyposażonym dodatkowo w zabezpieczenia z § 4 ust. 1 pkt 1–4 rozporządzenia, w tym w system sygnalizacji włamania i napadu z transmisją alarmu do całodobowego uzbrojonego stanowiska interwencyjnego albo w całodobową uzbrojoną ochronę (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Broń kolekcjonerską i pamiątkową wolno zamiast w urządzeniu przechowywać w gablotach spełniających warunki § 6 rozporządzenia. Urządzenia muszą mieć deklarację zgodności z odpowiednimi Polskimi Normami albo certyfikat zgodności jednostki akredytowanej przez Polskie Centrum Akredytacji (§ 7 rozporządzenia). Przechowywanie umożliwiające dostęp osobom nieuprawnionym jest wykroczeniem i może prowadzić do cofnięcia pozwolenia (art. 51 ust. 2 pkt 7, art. 18 ust. 5 pkt 4 uoBiA); ocena sposobu przechowywania należy do właściwego organu Policji.

Więcej →

Rejestracja broni

Także: zgłoszenie w ciągu 5 dni. Nabywca broni jest obowiązany zarejestrować ją w ciągu 5 dni od dnia nabycia (art. 13 ust. 1 uoBiA). Obowiązek obejmuje także broń pneumatyczną i broń palną pozbawioną cech użytkowych; nie dotyczy m.in. broni palnej rozdzielnego ładowania wytworzonej przed 1885 r. i jej replik ani broni palnej alarmowej o kalibrze do 6 mm (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 11 pkt 10 i 11 uoBiA). Rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu nabycia (art. 13 ust. 2 uoBiA); potwierdza ją wpis do legitymacji posiadacza broni albo świadectwa broni, a przy broni pneumatycznej i pozbawionej cech użytkowych — karta rejestracyjna broni (art. 13 ust. 4 i 5 uoBiA). Niedopełnienie obowiązku rejestracji jest wykroczeniem zagrożonym karą aresztu albo grzywny (art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 uoBiA) i może prowadzić do cofnięcia pozwolenia (art. 18 ust. 5 pkt 1 uoBiA); rozstrzyga właściwy organ Policji.

Więcej →

Sachkunde (Niemcy)

Niemiecki wymóg wykazania wiedzy z prawa o broni, techniki broni i bezpiecznego posługiwania się nią, który co do zasady warunkuje każde pozwolenie na broń (§ 4 Abs. 1 Nr. 3, § 7 WaffG). Potwierdza go egzamin przed organem, na uznanym kursie albo w klubie strzeleckim uznanego związku; zastępuje go m.in. niemiecki egzamin łowiecki (Jägerprüfung) (§§ 1–3 AWaffV). Nie wymaga się go przy małym pozwoleniu (Kleiner Waffenschein), a także od spadkobiercy w odniesieniu do odziedziczonej broni, dopóki nie powołuje się on na własną potrzebę (§ 20 Abs. 2 WaffG).

Schalldämpfer (Niemcy)

Urządzenia służące do istotnego tłumienia huku wystrzału, przeznaczone do broni palnej (WaffG Anlage 1 Abschnitt 1 Unterabschnitt 1 Nr. 1.3.3). W prawie niemieckim tłumik traktuje się jak broń, do której jest przeznaczony, i wymaga tego samego pozwolenia. Wprost uregulowano jego nabycie tylko dla myśliwych: z rocznym zezwoleniem łowieckim (Jahresjagdschein) nabywa się go bez wpisu wstępnego (Voreintrag), a wniosek o Waffenbesitzkarte trzeba wtedy złożyć w ciągu dwóch tygodni. Wolno go używać wyłącznie z myśliwską bronią długą centralnego zapłonu podczas polowania i myśliwskiego strzelania treningowego (§ 13 Abs. 9 WaffG). Dla strzelców sportowych ustawa nie zawiera osobnej regulacji.

Überlassung (Niemcy)

Przekazanie komuś faktycznego władztwa nad bronią lub amunicją — przy sprzedaży, darowiźnie, ale też przy pożyczeniu (WaffG Anlage 1 Abschnitt 2 Nr. 3). Przekazać wolno tylko osobie uprawnionej; jej uprawnienie musi być oczywiste albo wykazane (§ 34 Abs. 1 WaffG). Kto jako posiadacz Waffenbesitzkarte przekazuje broń palną wymagającą pozwolenia, zgłasza to w ciągu dwóch tygodni (§ 37a S. 1 Nr. 1 WaffG). Obowiązek zgłoszenia nie dotyczy przekazania w przypadkach określonych w § 12 Abs. 1 WaffG — na przykład pożyczenia broni innemu posiadaczowi Waffenbesitzkarte na okres nie dłuższy niż miesiąc, w celu objętym jego uznaną potrzebą (§ 12 Abs. 1 Nr. 1 lit. a, § 37e Abs. 3 WaffG).

Ważna przyczyna posiadania broni

Przesłanka wydania pozwolenia obok braku zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego (art. 10 ust. 1 uoBiA). Otwarty katalog przyczyn dla poszczególnych celów zawiera art. 10 ust. 3 uoBiA — np. przy ochronie osobistej stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia, przy celu łowieckim uprawnienia do wykonywania polowania, przy kolekcjonerskim udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim, a przy sportowym udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim wraz z kwalifikacjami z art. 10b i licencją właściwego polskiego związku sportowego. Jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę wydania pozwolenia, organ może je cofnąć (art. 18 ust. 4 uoBiA) — jest to rozstrzygnięcie uznaniowe, wymagające uzasadnienia i podlegające kontroli sądowoadministracyjnej. Czy przedstawiona przyczyna wystarcza, ocenia właściwy organ Policji.

Więcej →

Wesentliche Teile (Niemcy)

Części, które niemieckie prawo zrównuje z bronią palną: lufa lub lufa gazowa, zamek (przy zamkach dzielonych głowica i suwadło), komora nabojowa lub ładunkowa, jeśli nie stanowi części lufy, oraz komora zamkowa. Przy komorze dwuczęściowej są to część górna i dolna, w broni krótkiej — szkielet (Griffstück). Do tego dochodzą części wstępnie obrobione, które można dokończyć powszechnie dostępnymi narzędziami (WaffG Anlage 1 Abschnitt 1 Unterabschnitt 1 Nr. 1.3.1). Kto je nabywa, potrzebuje tego samego pozwolenia co na broń (Nr. 1.3); przebudowę i wymianę zgłasza się w ciągu dwóch tygodni (§ 37a S. 1 Nr. 3 WaffG). Magazynki, kolby i optyka celownicza nie są istotnymi częściami (wesentliche Teile). Magazynki wymienne do amunicji centralnego zapłonu o pojemności ponad 20 naboi (broń krótka) lub ponad dziesięć (broń długa) oraz celowniki noktowizyjne są jednak przedmiotami zakazanymi, z wąsko zakreślonymi wyjątkami (Anlage 2 Abschnitt 1 Nr. 1.2.4.2–1.2.4.4 WaffG).

Wydział Postępowań Administracyjnych (WPA)

Także: WPA KWP / KSP. Komórka organizacyjna komendy wojewódzkiej Policji, która prowadzi sprawy pozwoleń na broń; jej nazwa wynika z wewnętrznej organizacji komend, nie z ustawy. Organem jest komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce stałego pobytu, a wobec żołnierzy zawodowych — komendant oddziału Żandarmerii Wojskowej (art. 9 ust. 1 uoBiA); kartę rejestracyjną broni pneumatycznej wydaje jednak komendant powiatowy (miejski) Policji (art. 9 ust. 4 uoBiA). W Polsce nie ma organu gminnego właściwego w sprawach pozwoleń na broń. W Warszawie i powiatach wokół niej zadania komendanta wojewódzkiego wykonuje Komendant Stołeczny Policji, a w pozostałej części województwa mazowieckiego — Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w Radomiu. Postępowanie toczy się według Kodeksu postępowania administracyjnego, a rozstrzygnięcie należy do właściwego organu Policji.

Zaświadczenie uprawniające do nabycia broni

Także: promesa. Zaświadczenie wydawane na wniosek osoby posiadającej pozwolenie na broń, uprawniające do nabycia rodzaju i liczby egzemplarzy broni zgodnie z pozwoleniem oraz amunicji do tej broni; za jego wydanie pobiera się opłatę skarbową (art. 12 ust. 2 i 3 uoBiA). Potocznie nazywa się je promesą; nabywca z miejscem stałego pobytu w Polsce dostarcza je zbywcy także przy zakupie na odległość (art. 12a ust. 2 uoBiA). Ustawa nie określa terminu ważności, a wzór obowiązujący od 11.08.2023 stwierdza wprost: „Zaświadczenie jest bezterminowe” (zał. nr 2 do rozporządzenia MSWiA z 28.06.2023, Dz.U. 2023 poz. 1316); spotykana informacja o 3 miesiącach nie ma oparcia ani w ustawie, ani w tym wzorze. Broń nabytą na podstawie zaświadczenia rejestruje się w ciągu 5 dni (art. 13 ust. 1 uoBiA). Zaświadczenie wydaje właściwy organ Policji na podstawie posiadanego pozwolenia.

Więcej →