Osoba fizyczna z pozwoleniem na broń nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji amunicji. Sam tytuł rozporządzenia „w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji” jest tu mylący:
Obowiązek prowadzenia ewidencji posiadanej broni i amunicji rozporządzenie nakłada na „podmiot posiadający broń i amunicję”, czyli na podmioty posiadające broń na podstawie świadectwa broni — m.in. strzelnice, szkoły, organizacje sportowe i łowieckie oraz podmioty realizujące filmy. Osób fizycznych dotyczą w rozporządzeniu tylko przepisy o przechowywaniu i noszeniu broni; obowiązku prowadzenia przez nie ewidencji rozporządzenie nie przewiduje (§ 1, § 3 ust. 1, § 5, § 6, § 8 i §§ 9–11 rozp. MSW z 26.08.2014; art. 29 ust. 1 uoBiA).
Co jednak jest reglamentowane #
Brak obowiązku ewidencji nie oznacza dowolności. Reglamentowany jest przede wszystkim zakup:
Amunicję można nabywać na podstawie legitymacji posiadacza broni lub świadectwa broni — wyłącznie dla broni określonej w legitymacji. Odpowiednio sprzedawca sprzedaje amunicję osobie fizycznej na podstawie legitymacji posiadacza broni lub świadectwa broni albo zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni wraz z amunicją do niej (art. 14 uoBiA; art. 60, art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy z 13.06.2019).
Amunicja jest więc przypisana do egzemplarza z legitymacji, nie do kalibru w oderwaniu od broni. Zakazany jest za to cały rodzaj amunicji:
Zabronione jest posiadanie amunicji szczególnie niebezpiecznej: z pociskami wypełnionymi materiałami wybuchowymi, zapalającymi albo innymi substancjami zagrażającymi życiu lub zdrowiu; z pociskami pełnopłaszczowymi z rdzeniem z materiału twardszego niż stop ołowiu; z pociskami podkalibrowymi z płaszczem lub elementem wiodącym z tworzyw sztucznych (poza amunicją do broni gładkolufowej); a także amunicji wytworzonej niefabrycznie — z wyłączeniem amunicji wytwarzanej na własny użytek przez osoby posiadające pozwolenie na broń myśliwską, sportową lub kolekcjonerską. Przepis nie mówi o „rdzeniu przeciwpancernym” — obejmuje każdy rdzeń twardszy od stopu ołowiu, więc także pełnopłaszczowe pociski ze stalowym rdzeniem (art. 10 ust. 6 uoBiA).
Ilości posiadanej amunicji przepisy natomiast nie limitują:
Ani ustawa o broni i amunicji, ani rozporządzenie o przechowywaniu nie podają dla amunicji, którą osoba fizyczna posiada na podstawie pozwolenia na broń, granicy ilościowej — ani sztukowej, ani wagowej; liczbę egzemplarzy decyzja o pozwoleniu określa wyłącznie dla broni (art. 12 ust. 1, art. 14 uoBiA; § 5 rozp. MSW z 26.08.2014).
Dla posiadacza pozwolenia reguła ilościowa pojawia się dopiero przy przewozie środkami transportu publicznego — i jest z założenia nieostra:
Środkami transportu publicznego amunicję przewozi się w ilości uzasadnionej potrzebami osoby przewożącej, przy zachowaniu wymogów bezpieczeństwa wykluczających przypadkową eksplozję — w opakowaniach fabrycznych albo w pudełkach i pojemnikach uniemożliwiających uderzenie w spłonkę naboju. Przewoźnik może ustalić w swoich wewnętrznych regulaminach dodatkowe zasady przewozu broni i amunicji (§ 3 i § 6 rozp. MTiGM i MSWiA z 10.04.2000).
Proch i spłonki: prawnie to amunicja #
Do istotnych części amunicji należą m.in. spłonki inicjujące spalanie materiału miotającego i materiał miotający w postaci prochu strzelniczego, a gotowe istotne części amunicji uważa się za amunicję (art. 5 ust. 1 i 3 uoBiA).
Stąd dwie konsekwencje. Po pierwsze sprzedaż:
Proch bezdymny i spłonki sprzedaje się osobom, które mają pozwolenie na broń wydane w celu łowieckim, sportowym, szkoleniowym lub kolekcjonerskim; proch czarny — pełnoletnim właścicielom strzeleckiej broni palnej rozdzielnego ładowania przystosowanej do strzelania wyłącznie prochem czarnym, za okazaniem dowodu tożsamości i Europejskiej karty broni palnej, a jeśli taka broń wymaga pozwolenia — także legitymacji posiadacza broni (art. 61 ust. 6 i 7 ustawy z 13.06.2019).
Po drugie przechowywanie:
Skoro proch i spłonki są amunicją, osoba fizyczna przechowuje je jak amunicję — w urządzeniu spełniającym wymagania co najmniej klasy S1 według normy PN-EN 14450 (art. 5 ust. 1 uoBiA; § 5 ust. 1 rozp. MSW z 26.08.2014).
Jednocześnie obowiązują przepisy przeciwpożarowe:
Sporne Przepisy przeciwpożarowe, które dotyczą wszystkich budynków, także mieszkalnych, zaliczają materiały wybuchowe do materiałów niebezpiecznych pożarowo i zakazują przechowywania ich w pomieszczeniach piwnicznych, na poddaszach i strychach, w obrębie klatek schodowych i korytarzy oraz w innych pomieszczeniach ogólnie dostępnych, a także na tarasach, balkonach i loggiach — bez żadnej granicy ilościowej. Czy proch strzelniczy i spłonki są materiałami wybuchowymi w rozumieniu tych przepisów, nie jest przesądzone: rozporządzenie tego pojęcia nie definiuje, a ustawa o broni i amunicji odróżnia materiał miotający w postaci prochu i spłonki od pocisków wypełnionych materiałami wybuchowymi. Za uznaniem prochu za materiał wybuchowy przemawia jednak ustawa z 13 czerwca 2019 r. regulująca wytwarzanie materiałów wybuchowych, broni i amunicji oraz obrót nimi: w definicji amunicji, sformułowanej na potrzeby tej ustawy, wymienia „materiał wybuchowy miotający w postaci prochu”. Spłonek z nazwy nie wymienia; mogą się one w tej definicji mieścić tylko pośrednio — jako „komponenty amunicji zawierające materiały wybuchowe”. Proch może ponadto podpadać pod przepis o innych materiałach, których sposób składowania może spowodować powstanie pożaru. Bezpieczniej przyjąć, że zakaz obejmuje i proch, i spłonki (§ 1 ust. 1, § 2 ust. 1 pkt 1 lit. e i h, § 7 ust. 2 rozp. MSWiA z 7.06.2010; art. 5 ust. 3 uoBiA; art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z 13.06.2019).
Napięcie między szczelnym schowkiem stalowym a bezpieczeństwem pożarowym nitrocelulozy nie zostało w polskich przepisach rozstrzygnięte i nie znaleźliśmy wiążącego stanowiska organu. Nie rozstrzygamy go tu za urząd.
Elaboracja na własny użytek #
Sporne Zakaz posiadania amunicji wytworzonej niefabrycznie obejmuje także amunicję elaborowaną z fabrycznie nowych elementów. Wyłączona jest tylko amunicja wytwarzana na własny użytek przez osoby posiadające pozwolenie na broń myśliwską, sportową lub kolekcjonerską — trzy cele, choć proch bezdymny i spłonki sprzedaje się posiadaczom pozwoleń w czterech celach, także szkoleniowym. Pojęcia „własny użytek” ustawa nie definiuje. Czy obejmuje ono strzelanie taką amunicją przez inne osoby albo elaborację amunicji do broni, której elaborujący nie posiada, przepis nie rozstrzyga; sprzedaż lub przekazanie takiej amunicji innym wykracza poza jego brzmienie (art. 10 ust. 6 pkt 4 uoBiA; art. 61 ust. 6 ustawy z 13.06.2019).
Decyduje więc osoba wytwórcy, nie pochodzenie elementów. „Własny użytek” najlepiej czytać wąsko: bez sprzedaży, bez wymiany, bez przekazywania.
Co warto zapisywać, skoro nie trzeba #
Wzór, z którego można skorzystać, znajduje się w tym samym rozporządzeniu:
Ewidencja amunicji podmiotu posiadającego broń zawiera kaliber i typ amunicji, podstawę jej nabycia lub przejęcia, ilość zakupionej lub przejętej amunicji oraz informacje o jej stanie, w tym przychód i rozchód (§ 9 ust. 4 rozp. MSW z 26.08.2014).
To dokładnie te dane, których ktoś, kto sam elaboruje amunicję i regularnie strzela, i tak potrzebuje — żeby wiedzieć, ile zostało w szafie, ile poszło na trening, z której partii i po jakiej cenie. Także dla zapisu elektronicznego rozporządzenie podaje miarę:
Podmiot może prowadzić ewidencję elektronicznie, jeżeli rozwiązania systemowe umożliwiają rejestrację i przechowywanie wszystkich operacji wraz z kopią zapasową oraz ich weryfikację na podstawie dokumentów przechowywanych przez 5 lat od ostatniego wpisu (§ 11 ust. 4 rozp. MSW z 26.08.2014).
Jako miara jakości własnego zapisu to niezła poprzeczka, choć Ciebie jako osoby fizycznej nie wiąże.
Na koniec drobiazg terminologiczny, który w polskiej praktyce ma wagę: nabój to kompletna amunicja i to jego się liczy, pocisk to sam element wiodący. Stan magazynowy podaje się w naboje albo sztuki; pociski, łuski, spłonki i proch to cztery osobne pozycje dopiero w module elaboracji.
W Waffenschrank stan amunicji zakładasz skanem kodu z opakowania, a zużycie odlicza się po zapisaniu wyjścia na strzelnicę. Komponenty do elaboracji prowadzone są osobno, wraz z receptami i partiami. To dokumentacja prywatna — pomocna przy zakupach, ubezpieczeniu i planowaniu treningu, ale nie dokument wobec urzędu.